Май Ван Фанның өмірбаяны
Вьетнам ақыны Май Ван Фан
1955 жылы Солтүстік Вьетнамдағы Қызыл өзен атырауындағы Ниньбинь провинциясында
дүниеге келген. Қазіргі уақытта Хайфон қаласында тұрып, шығармашылықпен
айналысады. Ол Вьетнамда 19 кітап, ал шетелде 34 кітап жариялаған, олардың
қатарында поэзиялық жинақтар, әдеби сын мен эссе кітаптары, сондай-ақ аударма
еңбектер бар. Май Ван Фанның өлеңдері 40-тан астам тілге аударылған.
ВЬЕТНАМДА
ЖАРИЯЛАНҒАН КІТАПТАР:
I
– Поэзия:
• “Giọt nắng” (“Күн
сәулесінің тамшылары”). Вьетнам тіліндегі поэзия кітабы. Хайфон Жазушылар
қауымдастығы, 1992;
• “Gọi xanh” (“Көкке
үндеу”). Вьетнам тіліндегі поэзия кітабы. Вьетнам Жазушылар одағы баспасы,
1995;
• “Cầu nguyện ban mai”
(“Таңғы дұғалар”). Вьетнам тіліндегі поэзия кітабы. Хайфон баспасы, 1997;
• “Nghi lễ nhận tên”
(“Есім беру рәсімі”). Вьетнам тіліндегі поэзия кітабы. Хайфон баспасы, 1999;
• “Người cùng thời”
(“Замандастар”). Вьетнам тіліндегі поэзия кітабы. Хайфон баспасы, 1999;
• “Vách nước” (“Су
қабырғасы”). Вьетнам тіліндегі поэзия кітабы. Хайфон баспасы, 2003;
• “Hôm sau” (“Келесі
күн”). Вьетнам тіліндегі поэзия кітабы. Вьетнам Жазушылар одағы баспасы, 2009;
• “và đột nhiên gió thổi”
(“және кенет жел соқты”). Вьетнам тіліндегі поэзия кітабы. Әдебиет баспасы,
2009;
• “Bầu trời không mái
che” (ағылшын тіліндегі “Firmament Without Roof Cover” жинағының тек вьетнамша
нұсқасы). Вьетнам тіліндегі поэзия кітабы. Вьетнам Жазушылар одағы баспасы,
2010;
• “Thơ tuyển Mai Văn
Phấn” (“Май Ван Фанның таңдаулы өлеңдері – эсселер мен сұхбаттар”). Вьетнам
Жазушылар одағы баспасы, 2011;
• “hoa giấu mặt”
(“жасырын жүзді гүл”). Вьетнам тіліндегі поэзия кітабы. Вьетнам Жазушылар одағы
баспасы, 2012;
• “Bầu trời không mái
che” / “Firmament Without Roof Cover”. Вьетнамша–ағылшынша екітілді поэзия
кітабы. Вьетнам Жазушылар одағы баспасы, 2012;
• “Vừa sinh ra ở đó”
(“Сол жерде ғана туған”). Вьетнам тіліндегі поэзия кітабы. Вьетнам Жазушылар
одағы баспасы, 2013;
• “A Ciel Ouvert”
(“Firmament Without Roof Cover”). Вьетнамша–французша екітілді поэзия кітабы.
Вьетнам Жазушылар одағы баспасы, 2014;
• “The Selected Poems of
Mai Văn Phấn”. Ағылшын тіліндегі поэзия кітабы. Вьетнам Жазушылар одағы
баспасы, 2015;
• “thả” (“жіберу,
босату”). Вьетнам тіліндегі поэзия кітабы. Вьетнам Жазушылар одағы баспасы,
2015;
• “Lặng yên cho nước
chảy” (“Судың ағуына тыныштық бер”). Вьетнам тіліндегі поэзия кітабы. Вьетнам
Жазушылар одағы баспасы және Nha Nam мәдениет және медиа акционерлік қоғамы,
2018;
• “Thời tái chế / Era of
Junk”. Вьетнамша–ағылшынша екітілді поэзия кітабы. Вьетнам Жазушылар одағы
баспасы, 2019;
• “Nơi cội nguồn thế
giới” (“Әлемнің бастауы”). Вьетнам тіліндегі поэзия кітабы. Вьетнам Жазушылар
одағы баспасы, 2025;
• “Trái đất là giọt
sương” (“Жер – шық тамшысы”). Вьетнам тіліндегі поэзия кітабы. Вьетнам
Жазушылар одағы баспасы, 2025.
II
– Эсселер мен әдеби сын:
• “Không gian khác”
(“Басқа кеңістік”). Сын және эсселер. Вьетнам Жазушылар одағы баспасы, 2016;
• “Nhịp điệu vẽ lối đi”
(“Ырғақ жолды сызады”). Сын және эсселер. Вьетнам Жазушылар одағы баспасы,
2024;
• “Trong Ơn Gọi”
(“Шақырудың ішінде”). Сын және эсселер. Донгнай баспасы және Nước Mặn
кітапханасы, 2025;
• “Chiều kích của tưởng
tượng” (“Қиял өлшемі”). Сын және эсселер. Вьетнам Жазушылар одағы баспасы,
2025.
ХАЛЫҚАРАЛЫҚ
БАСЫЛЫМДАР:
• “Firmament Without Roof
Cover”. Ағылшын тіліндегі поэзия кітабы. Page Addie Press, 2012;
• “Những hạt giống của
đêm và ngày” / “Seeds of Night and Day”. Вьетнамша–ағылшынша екітілді поэзия
кітабы. Page Addie Press (Ұлыбритания), 2013;
• “A Ciel Ouvert”
(“Firmament Without Roof Cover”). Вьетнамша–французша екітілді поэзия кітабы.
Page Addie Press (Ұлыбритания), 2014;
• “Buông tay cho trời
rạng” / “Out of the Dark”. Вьетнамша–ағылшынша екітілді поэзия кітабы. Page
Addie Press (Ұлыбритания), 2013;
• “Ra vườn chùa xem cắt
cỏ” / “Grass Cutting in a Temple Garden”. Вьетнамша–ағылшынша екітілді поэзия
кітабы. Page Addie Press (Ұлыбритания/Австралия), 2014;
• “Zanore në vesë”
(“Шықтағы дауыстылар”). Албан тіліндегі поэзия кітабы. Botimet M&B,
Албания, 2014;
• “บุษบาซ่อนหน้า / hidden face flower / hoa giấu mặt”.
Тай, ағылшын және вьетнам тілдеріндегі поэзия кітабы. Artist's House, Тайланд,
2014;
• “Yên Tử Dağının Çiçeği”
(“Йен Ты тауының гүлі”). Түрік тіліндегі поэзия кітабы. Şiirden Yayıncılık,
Түркия, 2015;
• “आलाप प्रतिलाप” (“Аалаптың жаңғырығы”). Хинди
тіліндегі поэзия кітабы. Kritya баспасы, Үндістан, 2016;
• “Два крыла / Đôi cánh”
(“Екі қанат”). Вьетнамша–орысша екітілді поэзия кітабы. “Нонпарель” баспасы,
Мәскеу, 2016;
• “Варијације у
кишнојноћи” (“Жаңбырлы түндегі вариациялар”). Серб тіліндегі поэзия кітабы.
“Алма” баспасы, Белград, Сербия, 2017;
• “Echoes from the Spiral
Galaxy”. Ағылшын тіліндегі поэзия кітабы. Mundus Artium Press, АҚШ, 2017;
• “Höstens hastighet”
(“Күздің ырғағы”). Швед тіліндегі поэзия кітабы. “Tranan” баспасы, Швеция,
2017;
• “সত্যের সন্ধানে” (“Ақиқатты іздеу”). Бенгал тіліндегі
поэзия кітабы. Underground Literature, Калькутта, Үндістан, 2018;
• 대양의 쌍둥이
(“Мұхитта егіз болып туғандар”). Корей тіліндегі поэзия кітабы, ақын Ко
Хён-Рюльмен бірге. 시와표현
баспасы, Оңтүстік Корея, 2018;
• حيث تتسع السماء (“Аспан
кеңейетін жерде”). Араб тіліндегі поэзия кітабы. Alfarasha Publishing House,
Кувейт, 2019;
• «Время утиля / Thời tái
chế» (“Қалдықтар дәуірі”). Орысша–вьетнамша екітілді поэзия кітабы. Воронеж
баспасы: Центр духовного возрождения Черноземного края, Ресей, 2020;
• «Ära des Mülls / Era of
Junk». Немісше–ағылшынша екітілді поэзия кітабы. Shaker Media, Германия, 2020;
• “Қабоҳат даври”
(“Надандық дәуірі”). Өзбек тіліндегі поэзия кітабы. Янги аср авлоди, Өзбекстан,
2020;
• “Kapanahunan ng Basura”
(“Қалдықтар дәуірі”). Филиппин тіліндегі поэзия кітабы. Филиппин
университетінің Шығармашылық жазу институты және The Freelipiniana Online
Library, 2020;
• “재처리 시대”
(“Қалдықтарды қайта өңдеу дәуірі”). Корейше–вьетнамша екітілді поэзия кітабы. 이도훈 (Dohun) баспасы, 2020;
• “और उड़ चला मन पांखी” (“Жүрек құс болып ұшты”). Хинди
тіліндегі поэзия кітабы. Notion Press, Үндістан, 2020;
• „НОВОГОДИШНО КАПЕЊЕ“
(“Жаңа жылдық шомылу”) Май Ван Фанның және Раед Анис әл-Йишидің „ЗАЧУДЕН БАРУТ“
(“Таңғаларлық оқ-дәрі”) жинағымен бірге. Македон тіліндегі поэзия кітабы. “Aco
Karamanov” мәдени орталығы, Радовиш, 2020;
• “लाल आत्माएं” (“Қызыл рухтар”). Хинди тіліндегі
поэзия кітабы. Hind Yugm баспасы, Үндістан, 2021;
• “Ойнинг туғилган куни”
(“Айдың туған күні”). Өзбек тіліндегі поэзия кітабы. Arjumand Media, Өзбекстан,
2021;
• “Улетел на рассвете”
(“Таңсәріде ұшып кетті”). Орыс тіліндегі поэзия кітабы. “Четыре” баспасы,
Санкт-Петербург, 2021;
• “Skrottid” (“Қалдықтар
дәуірі”). Швед тіліндегі поэзия кітабы. “Tranan” баспасы, Швеция, 2022;
• “Gün doğarkən” (“Таң
атқанда”). Әзірбайжан тіліндегі поэзия кітабы. Баку, Әзербайжан, 2022;
• “Одлетео у свитање”
(“Таңсәріде ұшып кетті”). Серб тіліндегі поэзия кітабы. “Центар за културу
Врачар” баспасы, Сербия, 2024;
• “Esto dijo una cabra”
(“Ешкінің сөзі”). Испан тіліндегі «үш жолды» өлеңдер кітабы. La Garúa Poesía,
Испания, 2024;
• “Esto dijo una cabra”
(“Ешкінің сөзі”). Испан тіліндегі поэзия антологиясы. BUAP (Benemérita
Universidad Autónoma de Puebla), Мексика, 2024;
• “Where the Lava Flows”.
Ағылшын тіліндегі поэзия кітабы. Independently published, Үндістан, 2024.
2012 жылғы желтоқсанда
ағылшын тіліндегі “Firmament Without Roof Cover” жинағы Amazon сайтындағы ең
көп сатылған 100 поэзия кітабының қатарына енді. 2014 жылғы маусымда вьетнамша
және ағылшынша “Ra vườn chùa xem cắt cỏ” (“Ғибадатхана бағында шөп шабу”) және
“Những hạt giống của đêm và ngày / Seeds of Night and Day” жинақтары, сондай-ақ
вьетнамша–французша “Bầu trời không mái che” (“A Ciel Ouvert / Firmament
Without Roof Cover”) кітабы Amazon сайтында Азияның ең көп сатылған 100
поэзиялық жинағының алғашқы ондығына кірді.
АУДАРМА
КІТАПТАР:
• «Если в дороге ...
дождь ... / Nếu trên đường… mưa…» (“Егер жолда… жаңбыр…”). Орысша–вьетнамша
екітілді поэзия кітабы, авторы Светлана Савицкая, орыс тілінен вьетнам тіліне
аударған Май Ван Фан. N.E. Жуковский атындағы Академия баспасы, Мәскеу, 2021;
• «Назови имя Бога / Xưng
danh Thiên Chúa» (“Құдайдың атын ата”). Орысша–вьетнамша екітілді роман, авторы
Светлана Савицкая, орыс тілінен вьетнам тіліне аударған Май Ван Фан. N.E.
Жуковский атындағы Академия баспасы, Мәскеу, 2023;
• “Giải mã sự dịu dàng”
(“Нәзіктіктің жұмбақтары”). Серб ақыны Валентина Новковичтің вьетнам тіліндегі
поэзия кітабы, орыс тілінен аударған Май Ван Фан. Вьетнам Жазушылар одағы
баспасы, 2024.
МАРАПАТТАР:
Май Ван Фан Вьетнамдағы
және халықаралық көптеген әдеби марапаттардың иегері, соның ішінде:
• Вьетнам Жазушылар одағы
сыйлығы (2010);
• Швецияның Cikada әдеби
сыйлығы (2017);
• Сербия Ғылым және өнер
академиясының сыйлығы (2019);
• Черногория Әдеби
аудармашылар қауымдастығының әдеби сыйлығы (2020);
• Солтүстік Македонияның
Aco Karamanov сыйлығы (2020);
• Болгарияда өткен
“Together in the XXI Century” халықаралық шығармашылық кездесуі мен
фестивалінде І жүлде (2020);
• Орталық Азия Жазушылар
мен тарихшылар одағының Әлішер Науаи медалі (2021);
• Sahitto (Бангладеш)
халықаралық әдеби сыйлығының лауреаты (2021);
• “Kitob Dunyosi”
газетінің сыйлығы (Өзбекстан, 2021);
• Халықаралық славян
әдеби форумының “Алтын рыцарь” сыйлығы (2022);
• Қытайдағы Boao
халықаралық поэзия сыйлығының “Жылдың поэзиялық жинағы” аталымы (2022) (“Улетел
на рассвете” жинағы үшін);
• Армениядағы Уильям
Сароян атындағы “Менің жүрегім тауларда” халықаралық поэзия байқауының сыйлығы
(2022);
• Mundus Artium Press
(АҚШ) баспасының Фредерик Тернер атындағы поэзия сыйлығы (2023);
• “To you, Nesvizh, I
dedicate …” халықаралық онлайн әдеби байқауының сыйлығы (Беларусь, 2023);
• Ресей Федерациясының
“Алтын қалам” әдеби сыйлығының бес дүркін иегері (2019, 2020, 2021, 2022,
2023);
• Қытай, Сычуань
провинциясының Халықаралық поэзия аудармасы және зерттеу орталығының дауыс
беруімен “Үздік халықаралық ақын және аудармашы” сыйлығы (2024);
• Италиядағы Poseidonia
Paestum халықаралық поэзия сыйлығы (2025);
• Ватикан жаңалықтары
(Қасиетті Тақтың Байланыс департаменті) ұйымдастырған 2025 жылғы қысқа әңгіме
байқауының сыйлығы.
АНЫҚТАМАЛЫҚ
КІТАПТАР:
“Mai Văn Phấn және Đồng
Đức Bốn поэзиясы: айырмашылық пен табыс”. Авторлар эсселері. Вьетнам Жазушылар
одағы баспасы, 2015;
“Mai Văn Phấn және өзге
әлемге поэзиялық саяхат”. Др. Нго Хыонг Зянг пен Др. Нгуен Тхань Тамның
зерттеуі. Вьетнам Жазушылар одағы баспасы, 2015;
“Giải mã hoa giấu mặt /
Жасырын жүзді гүлді түсіндіру”. Ақын туралы түсіндірмелер мен эсселер – Др.
Рамеш Чандра Мукхопадхьяя, Үндістан. Вьетнамша–ағылшынша екітілді кітап.
Вьетнам Жазушылар одағы баспасы, 2015. Ағылшын тілінен вьетнам тіліне аударған
Фам Ван Бинь;
“Tĩnh lặng – Silence”
(“Тыныштық”). Май Ван Фанның өлеңдері. Ақын шығармашылығына түсіндірмелер – Др.
Рамеш Чандра Мукхопадхьяя, Үндістан (өлеңдердің ағылшын тіліндегі аудармалары
негізінде). Аудармашылар: Nhat-Lang Le, Susan Blanshard, Dominique de Miscault,
Phạm Minh Đăng, Takya Đỗ. Вьетнам, ағылшын және француз тілдеріндегі кітап.
Вьетнам Жазушылар одағы баспасы, 2018.