Học sinh THPT nói về bài thơ “Tắm đầu năm”

Học sinh THPT nói về bài thơ “Tắm đầu năm”

24/03/2026

Học sinh THPT nói về bài thơ “Tắm đầu năm”

Sau buổi trò chuyện với học sinh khối chuyên Văn, Trường THPT chuyên Nguyễn Huệ (Hà Nội, ngày 21/3/2026), cháu Hải Yến đã chia sẻ thêm về cách hiểu của mình và của các bạn về bài thơ “Tắm đầu năm” của tôi.

Theo Hải Yến, nhiều bạn trong lớp cho rằng bài thơ không nói trực tiếp về tục tắm tất niên quen thuộc, mà gợi ra một cách thanh tẩy – tắm bằng ánh sáng của ngọn đèn. Khi “xối ánh sáng vào từng góc khuất”, con người như tự soi chiếu, nhận ra những điều còn u mê, mờ tối.

Vì vậy, “tắm đầu năm” có thể hiểu là một cách tự nhận thức. Hải Yến chú ý đến những hình ảnh như thép nóng, quả trứng đang ấp, hay cơ thể “bụng mang dạ chửa”. Những hình ảnh ấy gợi ra sự hình thành cái mới, tái sinh từ bên trong. Khi con người gọi thầm ông bà, cha mẹ, họ không còn đứng riêng lẻ, mà nhận ra mình trong sự tiếp nối của nguồn cội. Chi tiết “gọi tên em” ở cuối bài thơ cũng làm cho trải nghiệm ấy trở nên gần gũi hơn, gắn với đời sống tình cảm cá nhân.

Hải Yến cũng nhận thấy hình ảnh ngọn đèn “lặng phắc” là một điểm đáng chú ý. Chính sự tĩnh lặng ấy làm cho ánh sáng trở nên rõ hơn, giúp con người đi sâu vào bên trong mình. Từ những cảm nhận đó, Hải Yến và các bạn hiểu “Tắm đầu năm” như một cách đón năm mới, bắt đầu hành trình tự ý thức và chuyển hóa nội tâm.

Tôi thấy các cháu đã hiểu đúng và khá sâu tinh thần bài thơ. Những cảm nhận ấy rất đáng trân trọng. Nếu chú ý thêm đến sự mạnh mẽ trong trải nghiệm “tắm bằng ánh sáng”, cách hiểu ấy sẽ trọn vẹn hơn.

Trân trọng cảm ơn các cháu!

Mai Văn Phấn

Tắm đầu năm

thanh tẩy mãi vẫn không thấy sạch

quay về tắm bằng ngọn đèn

thử đưa bờ vai về phía ánh sáng

rồi hai tay

bàn chân, cằm, đầu gối

cả đôi tròng mắt và tiếng ho khan

xối ánh sáng vào từng góc khuất

góc khuất như lò thúc mầm

như thép nóng đem tôi vào nước