ĐẾ 13: Thơ có yếu tố tượng trưng

Bài thơ Nghi Tàm

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu/ trả lời các câu hỏi:

Nghi Tàm

Cây lá ở Nghi Tàm

Thon những bàn tay Phật

Ta nhìn vào sương tan

Thấy lòng mình trong vắt.

Tiếng thời gian khoan nhặt

Bên thềm rêu gọi hè

Không gian như phủ chúa

Hoa cười vang cung mê.

Ai đang dẫn ta về

Thành Thăng Long mây khói

Nền xưa và dấu xe…

Phải tiếng em vừa gọi?

Màu hoa chừng rất vội

Hồn ta cứ la đà

Chắp tay làm chiếc lá

Ngỡ mặt mình đơm hoa.

(Nghi Tàm, Mai Văn Phấn, “Thơ Việt Nam sau 1975: diện mạo và bản sắc” của Nguyễn Thanh Tâm, Nxb Văn học 2024, tr. 330)

Câu 1.

Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ.

Trả lời: Nhân vật trữ tình là “ta” – người đang cảm nhận cảnh sắc Nghi Tàm và bộc lộ những rung động tinh tế của tâm hồn.

Câu 2.

Cho biết nhịp của các dòng thơ sau:

Cây lá ở Nghi Tàm

Thon những bàn tay Phật

Ta nhìn vào sương tan

Thấy lòng mình trong vắt.

Trả lời: Dòng 1: nhịp 2/3; dòng 2,3: nhịp 1/4; dòng 4: nhịp 3/2

Câu 3.

Cho biết tác dụng của hình ảnh tượng trưng trong 2 dòng thơ:

Cây lá ở Nghi Tàm

Thon những bàn tay Phật

Trả lời:

- Hình ảnh cây lá “thon những bàn tay Phật” là hình ảnh mang tính tượng trưng

- Đầu tiên, hình ảnh này gợi tả những chiếc lá thon dài.

- Đồng thời tượng trưng cho vẻ đẹp thanh khiết, linh thiêng của cây lá.

- Hình ảnh tương trưng này nhằm thể hiện vẻ đẹp trong lành, thanh khiết, linh thiêng của thiên nhiên ở Nghi Tàm

- Hình ảnh này tạo ấn tượng, gợi liên tường, tăng sức gợi hình, gợi cảm cho lời thơ.

Câu 4.

Từ bài thơ, anh chị rút ra thông điẽp ý nghĩa nào cho bản thân?

Trả lời:

- Từ bài thơ, có thể rút ra thông điệp: hãy biết lắng lại tâm hồn, hòa mình vào thiên nhiên và quá khứ để nhận ra vẻ đẹp trong trẻo, thanh tịnh của chính mình.

- Bài thơ khắc họa không gian Nghi Tàm mờ sương, giàu tính thiền với những hình ảnh như “bàn tay Phật”, “sương tan”, “lòng trong vắt”. Qua đó, tác giả gợi ra trạng thái tâm hồn an nhiên, tĩnh tại khi con người biết dừng lại giữa dòng chảy “tiếng thời gian khoan nhặt”. Đồng thời, sự hòa quyện giữa hiện tại và “Thăng Long mây khói” còn nhắc nhở mỗi người trân trọng chiều sâu văn hóa, lịch sử. Vì vậy, sống chậm lại, hướng nội và gắn bó với những giá trị bền vững sẽ giúp ta tìm thấy sự thanh sạch và ý nghĩa đích thực của cuộc sốn

Câu 5.

Qua bài thơ, anh/ chị có suy nghĩ gì về việc cảm nhận thiên nhiên, quá khứ và hiện tại? Trả lời:

- Bài thơ gợi nhắc mỗi người cần sống chậm lại để cảm nhận vẻ đẹp giản dị của thiên nhiên và cuộc sống.

- Khi tâm hồn tĩnh lặng, con người sẽ nhận ra giá trị tinh thần trong trẻo, từ đó sống sâu sắc, biết trân trọng quá khứ và hiện tại hơn.

(Nguồn đề và ảnh minh họa: Facebook Học Ngữ Văn)