Khoảng trống

 

Mai Văn Phấn

 

Căn phòng phía sau nhà tang lễ có ô cửa sổ nhỏ mở ra bức tường gạch sát ngôi nhà bên cạnh. Ô cửa hẹp, không thấy trời. Ban ngày, ánh sáng lọt qua ô cửa rồi rải xuống nền nhà. Đêm xuống, căn phòng chỉ còn ánh đèn vàng, mùi sáp, mùi phấn và thuốc sát trùng. Hân ngồi trước chiếc bàn inox. Tử thi nằm trên bàn là bà Tâm, tám mươi hai tuổi. Bà được đưa đến đây từ chiều. Người nhà dặn.

“Cô giúp để bà trông như lúc còn sống.”

Hân chọn màu be nhạt, lấy cây cọ nhỏ chấm một chút lên mu bàn tay rồi nhìn gương mặt bà cụ. Hai gò má lõm xuống, da tái, nếp nhăn dồn nơi khóe mắt. Hân dặm phấn lên vùng da sạm, sửa lại đôi môi, chải hàng lông mày. Kim đồng hồ treo tường chỉ gần số ba. Hân đặt cây cọ xuống, tựa lưng vào ghế. Một lúc sau cô thiếp đi.

Khi choàng tỉnh, Hân nhìn về góc phòng. Đèn trần vẫn sáng. Một quầng mờ đứng riêng trên nền sáng, không nhập vào bóng chiếc tủ. Hân hỏi.

“Bà Tâm phải không?”

Không tiếng trả lời.

“Nếu là bà, xin cứ nghỉ đi. Cháu còn việc.”

Quầng mờ vẫn ở đó. Hân nheo mắt.

Ánh ban mai len qua khe cửa. Cây cọ nằm nghiêng trên khay kim loại. Gương mặt bà Tâm mới hoàn thiện một bên má, bên kia vẫn nhợt nhạt. Hân nhìn về góc phòng. Bóng chiếc tủ giờ đã đổ trên nền. Cô bước tới, đưa tay qua vùng bóng rồi rút lại. Trước khi rời phòng, Hân quay lại nhìn bà Tâm. Nếp nhăn nhỏ nơi khóe môi vẫn còn nguyên. Cô định dặm phấn xóa đi, rồi thôi.

Những đêm sau, khoảng trống ấy trở lại. Có khi hai đêm liền rồi mất hút cả tuần. Hân vẫn ngồi bên những gương mặt tử thi để dặm phấn, kẻ mày và khâu lại vết rách trên da. Mỗi lần xuất hiện, khoảng trống vẫn đứng ở góc phòng. Hân bước về phía góc phòng. Quầng mờ lơ lửng gần kệ đựng chỉ khâu. Cô hỏi.

“Anh tìm gì ở đây?”

Quầng mờ chao nhẹ.

“Đứng đó cũng được, nhưng đừng chạm vào đồ của tôi.”

Nó đứng yên. Hân quay về bàn.

Hân tỉnh dậy trong căn bếp xưa. Tờ giấy cháy dở trên bàn ăn. Ngón tay siết chặt chiếc bật lửa nóng rát. Khoảng trống ghé sát ngọn lửa. Khói cuộn vào quầng mờ rồi tan. Hân nhìn ngọn lửa.

“Cái này không phải của anh.”

Quầng mờ bất động. Tàn tro bay lên, chững lại giữa không trung rồi rơi xuống mặt bàn. Hân cúi nhặt mẩu giấy nhỏ còn nguyên mép cháy.

“Anh biết tôi đã viết gì sao?”

Không lời đáp.

“Anh đã ở đó à? Ngày mẹ tôi mất?”

Quầng mờ co lại. Hân nhìn mẩu giấy. Ngày ấy, cô viết lời xin lỗi, trách móc mẹ và những điều không dám nói. Viết xong, cô chép vào cuốn sổ cũ rồi đốt hết. Dòng cuối cùng cô không nhớ. Hân hỏi.

“Anh biết điều tôi đã quên?”

Quầng mờ nghiêng sang bên. Hân nhìn mẩu giấy rất lâu.

“Đừng nói thay mẹ tôi.”

Quầng mờ gập xuống. Hân tỉnh giấc.

Phòng làm việc mờ tối. Cô mở ngăn kéo, lấy cuốn sổ cũ ra rồi lật trang gần cuối. Trang giấy ố vàng, nét mực nhòe nhưng vẫn đọc được.

“Con sợ một ngày nào đó mẹ sẽ không còn nhớ con.”

Nhà tang lễ vắng khách giữa buổi tan tầm. Hân ngồi hàng giờ chỉnh từng chiếc kẹp kim loại và lau từng khay sáp tạo hình. Bà Nga, người dọn dẹp, ngân nga điệu hát ru không rõ lời. Thi thoảng bà ngoái nhìn.

“Dạo này không có ca nào gấp đâu cháu. Sao cứ xếp đi xếp lại đống dụng cụ thế?”

“Cháu quen tay thôi bác.”

Bà Nga nhìn quầng mắt cô.

“Mắt thâm quầng rồi. Nghề này mà cứ mang chuyện người ta về nhà thì ngủ sao được.”

Trời mưa lâm râm. Bà Nga ngồi ghế băng ngoài hiên, bóc bẹ ngô luộc nghi ngút khói. Bà bẻ đôi bắp ngô đưa cho Hân.

“Ăn đi. Ngửi sáp với hóa chất cả ngày đắng họng lắm.”

Hân nhận khúc ngô nóng hổi, mắt không rời khay dụng cụ.

“Bác Nga này, có bao giờ bác thấy người nằm xuống vẫn còn điều muốn nói không?”

Bà Nga ngừng tay.

“Chết thì hết. Còn chuyện chưa xong, người sống mới khó bỏ.”

Bà quay sang Hân.

“Mình chỉ đưa họ qua một đoạn thôi, cháu à.”

Hân tách những hạt ngô.

Tối hôm đó, Hân lại mơ thấy hành lang dài, chiếc ghế nhựa, cánh cửa khép hờ. Cô đứng ở đầu hành lang, không bước vào. Phía sau cửa, tiếng mẹ gọi ngắt quãng.

“Hân này... con đừng...”

Tiếng còi xe cấp cứu vang lên rồi tắt. Hân không bước vào.

Từ đêm ấy, cứ nói với người chết là Hân lại thấy khoảng trống. Khi cô im tiếng, nó biến mất. Có hôm vừa đặt cây cọ xuống, chiếc khăn đã được gấp gọn. Chiếc ghế góc phòng bị kéo ra khỏi tường. Chiếc ghế cứ nguyên ở đó. Một lần thấy khoảng trống chập chờn gần cửa lúc sẩm tối, cô hỏi.

“Anh nhớ người chết, hay nhớ những điều họ bỏ lại?”

Vệt bóng lay động.

“Có phải anh nhớ những lời người sống nói với người chết?”

Quầng mờ tiến gần cô hơn.

“Đừng giữ lại những gì tôi muốn quên.”

Quầng mờ lùi lại.

Ánh sáng đầu ngày lọt qua ô cửa. Cây cọ rơi xuống nền nhà. Hân tỉnh giấc. Chiếc ghế ở góc phòng đang quay về phía cô. Trên mặt ghế còn vệt bụi hình lòng bàn tay. Hân ngồi dậy.

“Anh à?”

Chỉ có tiếng đồng hồ tích tắc. Cô bước tới chạm vào mặt ghế. Vệt bụi tan đi.

Ca tiếp nhận kế tiếp là một trường hợp phục dựng nặng. Người đàn ông bị tai nạn giao thông, biến dạng vùng mặt. Hân thao tác và thì thào với người nằm trên bàn.

“Chú chịu khó đợi cháu chút nhé.”

Làm xong, những ngón tay cô tê dại. Công việc hoàn tất khi đèn phố sáng lên.

Thiếp đi. Hân thấy dụng cụ được xếp ngay ngắn. Khoảng trống đứng bên tủ.

“Sao anh biết? Tôi đâu có ngủ.”

Dải bóng rung nhẹ. Nó nói.

“Hân.”

Hân nhận ra tiếng gọi.

“Anh nói được sao?”

“Nghe... Nghe...”

Giọng trầm, như vọng lên từ dưới nước.

“Anh nghe tôi nói?”

Khoảng trống hơi cúi xuống.

“Anh tên gì?”

“Khoảng trống.”

“Khoảng trống.”

Hân nhắc lại. Dải bóng lay động. Hân dặn.

“Khi tôi thức, anh cứ đứng ở đó thôi.”

Giấc mơ đưa cô về căn bếp cũ. Mẹ Hân ngồi bên cửa sổ, mái tóc mới điểm bạc. Hân gọi.

“Mẹ ơi!”

“Con về rồi à?”

Hân muốn chạy đến nhưng chân ríu lại. Căn bếp quá sạch, không tiếng động. Mẹ cô giục.

“Con ngồi đi.”

Khoảng trống đứng ở cửa. Hân quay sang mẹ.

“Mẹ à, ngày cuối cùng mẹ định nói gì với con?”

Mẹ cô không trả lời. Rồi bà bảo.

“Con đừng cố quá.”

“Không! Không phải như thế.”

Nụ cười trên mặt bà không đổi.

“Con muốn nghe điều gì?”

Hân quay sang khoảng trống.

“Anh đã làm gì với ký ức của tôi?”

“Ngày cuối cùng mẹ đâu có nói trọn câu.”

Nụ cười nhòe đi. Hân thốt lên.

“Con không cần mẹ tha thứ.”

Môi mẹ lập bập.

“Hân... đừng... đừng...”

Hân bước tới. Bóng mẹ nhòa. Quầng mờ vẫn đứng đó.

“Đưa tôi về. Đừng giữ tôi ở đây.”

Quầng mờ mở rộng. Căn bếp nhòe đi.

“Mẹ!”

Hân tỉnh giấc, ngồi đến sáng.

Người con gái đưa mẹ đến nhà tang lễ mang theo tấm ảnh hai mẹ con đứng dưới cây bằng lăng đang ra hoa. Cô gái muốn mẹ trông như trong ảnh. Hân nhìn tấm ảnh. Hân giữ nguyên những nếp nhăn, vết sạm nhỏ bên má và đôi môi hơi lệch. Người con gái bước vào. Cô nhìn mẹ rất lâu rồi thốt lên:

“Mẹ... trông giống mẹ quá.”

Sau khi mọi người ra về, Hân ngồi lại. Khoảng trống xuất hiện ở góc phòng.

“Anh lại đưa tôi trở về những giấc mơ ấy.”

Quầng mờ đứng yên.

Một đêm, Hân ngồi bên thi thể một người đàn ông. Cô cúi xuống chỉnh lại sống mũi. Sau lưng vang lên tiếng gọi.

“Hân.”

Dạo này khoảng trống ít xuất hiện hơn, hình dáng nhạt nhòa.

“Anh khác quá.”

“Có thể tôi sắp phải ra đi.”

“Vì tôi sao? Hay vì anh đã đưa tôi đi quá xa trong những giấc mơ?”

Quầng mờ đứng yên.

“Anh muốn gì?”

“Cô đang làm gì vậy?”

Hân cầm cây cọ lên.

“Vẽ cho anh một gương mặt.”

Hân tiến lại gần. Không có da thịt, không có đường nét. Cô vẫn đưa cọ lên, vuốt vào khoảng không trước mặt.

“Anh không cần có khuôn mặt đâu.”

Quầng mờ rung lên.

“Đừng cảm ơn tôi. Cứ ở lại đây đi.”

Hình dáng ấy nhòa đi khi trời hửng sáng. Hân vẫn đưa tay về phía góc phòng cho đến khi trời sáng. Cô khum hai bàn tay lại. Khoảng không giữa hai lòng bàn tay trống rỗng.

Suốt tuần liền, khoảng trống không xuất hiện. Dụng cụ không dịch chuyển. Mỗi sáng thức dậy, Hân luôn nhìn về phía cửa.

Trời tối sẫm, nhà tang lễ tiếp nhận thi thể một chàng trai. Hân tỉ mỉ dặm lại vùng da, kẻ nét mày. Nơi đuôi chân mày trái có vết sẹo nhỏ hơi lệch. Hân đưa cọ lên rồi hạ xuống. Bà Nga đứng bên cạnh.

“Cháu để lộ vết sẹo kìa, Hân.”

“Đừng bác.”

“Để thế coi sao được.”

“Cứ để vậy đi bác.”

“Mọi khi cháu vẫn bảo nghề này phải cẩn thận từng chút cơ mà?”

“Để thế này giống người đó hơn.”

Bà Nga gật đầu. Hân rửa cọ, lau bàn, xếp những lọ phấn vào vị trí. Đi ngang qua góc tủ, cô nhìn vào đó rồi bước ra ngoài.

Sáng sớm, tiếng chim sẻ ríu rít bên kia bức tường. Hân đẩy cửa sổ đón gió. Chiếc tủ vẫn đứng đó, cái bóng nằm trên nền nhà. Cô quay về bàn làm việc, cầm cây cọ lên. Một gương mặt mới nằm dưới bàn tay cô. Ngoài phố, tiếng xe cộ đã rộn rã hơn, ánh sáng tràn vào, lướt qua lọ phấn trên bàn. Giữa những đường cọ, Hân ngước nhìn về khoảng không ở góc phòng. Chiếc tủ vẫn đứng đó.