Khoảng trống

 

Mai Văn Phấn

 

Căn phòng phía sau nhà tang lễ có ô cửa sổ nhỏ. Bên ngoài chỉ thấy bức tường của ngôi nhà bên cạnh. Khoảng cách gần đến nỗi Hân hầu như không nhìn thấy bầu trời. Ban ngày, ánh sáng lọt vào rải trên nền gạch; ban đêm, căn phòng chỉ còn ánh đèn vàng trên trần cùng mùi sáp, mùi phấn và mùi thuốc sát trùng. Hân ngồi trước chiếc bàn inox. Tử thi nằm trên bàn là bà Tâm, tám mươi hai tuổi. Bà được đưa đến từ chiều, người nhà ân cần dặn Hân: “Cô giúp để bà trông giống như lúc còn sống.”

Hân chọn màu be nhạt, lấy cây cọ nhỏ chấm một chút lên mu bàn tay rồi nhìn lại gương mặt bà cụ. Hai gò má đã lõm xuống, làn da nhợt, những nếp nhăn xếp chồng nơi khóe mắt. Hân dặm phấn lên vùng da sạm, sửa lại đôi môi, chải nhẹ hàng lông mày. Tám năm làm nghề đã giúp Hân giữ một nguyên tắc: không bao giờ biến người đã khuất thành một gương mặt khác.

Kim đồng hồ treo tường nhích dần về số ba. Hân đặt cây cọ xuống, tựa lưng vào ghế. Cố nhắm mắt, định nghỉ một lát rồi thiếp đi. Khi choàng tỉnh, cô thấy ở góc phòng, cạnh chiếc tủ đựng dụng cụ, ánh đèn trần vẫn sáng nhưng chiếc tủ lại không hề đổ bóng xuống sàn. Ở đó chỉ có một khoảng sáng nhạt, không rõ hình dạng, như thể ánh sáng không thể chạm tới nơi ấy. Hân nhìn chiếc tủ rồi nhìn xuống nền nhà. “Bà Tâm phải không?” cô hỏi khẽ. Không có tiếng trả lời. Cô nhìn khoảng trống một lúc rồi nói: “Nếu là bà xin cứ nghỉ đi. Cháu còn việc phải làm.” Khoảng trống không động đậy. Hân lại nhắm mắt. Ánh ban mai đã len qua khe cửa. Cây cọ vẫn nằm nghiêng trên khay kim loại. Gương mặt bà Tâm mới hoàn thiện một bên má, bên kia vẫn nhợt nhạt. Hân nhìn về góc phòng. Chiếc tủ vẫn ở đó, bóng của nó giờ đã đổ rõ trên nền gạch, ngả theo hướng ánh nắng. Cô đứng dậy, bước tới, đưa bàn tay ra trước vùng bóng rồi rút lại. Chỉ có điều đêm qua, ngay tại vị trí này, cô đã nhìn thấy một thứ không có bóng. Trước khi rời phòng, Hân quay lại nhìn bà Tâm. Một nếp nhăn nhỏ bên khóe môi vẫn còn nguyên. Cô nhớ mình đã định làm mềm nó, nhưng cuối cùng lại thôi.

 

Những đêm sau, khoảng trống ấy trở lại. Nó không theo một quy luật nào. Có khi xuất hiện liền hai đêm rồi biến mất cả tuần. Hân vẫn ngồi bên những gương mặt người chết, dặm phấn, kẻ mày, khâu lại những vết rách trên da thịt. Mỗi lần hiện ra trong giấc mơ, khoảng trống vẫn giữ nguyên vị trí ở góc phòng, như một vị khách còn ngập ngừng trước ngưỡng cửa.

Mỗi lần thức giấc, Hân lại nhận ra căn phòng dường như có chút xô lệch. Một cây kéo trên khay kim loại bị lệch sang bên. Lọ phấn hồng nhạt xoay ngược nhãn ra ngoài. Tấm khăn phủ gạc xô khỏi góc bàn.

Đêm nọ, trong giấc mơ, Hân bước về phía góc phòng. Khoảng trống vẫn lơ lửng gần kệ đựng chỉ khâu. Cô cất tiếng hỏi bằng giọng dịu dàng:

“Anh tìm gì ở đây?”

Khoảng trống khẽ lay động, như một cái gật đầu kín đáo của người đang lắng nghe. Hân nhìn thẳng vào vùng không khí ấy.

“Tôi không phiền nếu anh cứ đứng đó, nhưng đừng tự ý động vào đồ của tôi.”

Khoảng trống đứng yên. Hân ngồi xuống. Lúc sau, cô mới cất tiếng:

“Anh muốn nói gì không?”

Khoảng trống chỉ khẽ chao, không phát ra âm thanh nào. Cô bật cười. Khoảng trống như cũng rung lên nhè nhẹ.

Sáng hôm sau, Hân hoàn thiện những nét cọ cuối cùng trên gương mặt bà Tâm. Hai gò má ánh lên sắc hồng nhạt, đôi mắt khép hờ như vừa ngủ. Nhưng khi đặt cây cọ xuống, tay cô bỗng ngập ngừng.

Đến tối, khi trở về căn phòng nhỏ của mình, cô đứng bên cửa sổ nhìn xuống con phố. Suốt tám năm, Hân đã quen với việc trả lại cho người chết gương mặt mà người thân của họ hằng ghi nhớ. Có hôm đứng trước gương, cô bỗng thấy hình ảnh phản chiếu kia xa lạ đến mức chính cô cũng không còn nhận ra mình nữa.

 

☆

 

Đêm nọ, giấc mơ không còn nhốt Hân trong căn phòng mai táng lạnh lẽo. Hân tỉnh dậy trong căn bếp của gia đình cô ngày trước. Vết xước dài ngoằn ngoèo trên mặt bàn gỗ vẫn còn đó, thoảng mùi gỗ thông và ẩm ướt. Trên bàn, một tờ giấy đang cháy dở. Hân đứng im, ngón tay vẫn siết chặt chiếc bật lửa kim loại đã nóng rát. Mùi tro giấy khét lẹt xộc vào mũi. Kỷ niệm cũ bỗng trở lại, cô tưởng mình đã quên.

Khoảng trống xuất hiện ngay bên cạnh bàn gỗ. Nó không đứng nép nơi góc tối, mà ghé sát vào ngọn lửa, như muốn hút lấy từng dải khói xám đang bốc lên. Hân chua chát cất tiếng:

“Đừng nhìn! Cái này không phải của anh.”

Khoảng trống im lặng. Tàn tro bay lên, chững lại giữa không trung rồi rơi xuống mặt bàn. Hân cúi nhìn một mảnh giấy nhỏ còn nguyên mép cháy. Trên đó chỉ còn vài chữ, nằm giữa những nét bút nguệch ngoạc của chính cô từ tám năm trước. Hân run rẩy nhặt mảnh giấy lên:

“Anh biết tôi đã viết gì sao?”

Khoảng trống im lặng. Cô hỏi tiếp:

“Anh đã ở đó à? Ngày mẹ tôi mất?”

Khoảng trống lùi lại. Hân nhìn mảnh giấy, ngón tay lần theo nét bút nguệch ngoạc. Ngày ấy, cô đã viết một lá thư cho mẹ sau đám tang. Cô viết suốt đêm, những lời xin lỗi, lời trách móc, cả những điều cô không dám thừa nhận với chính mình. Cuối cùng, cô đốt tất cả. Nhưng cô không còn nhớ mình đã viết gì ở dòng cuối cùng của bức thư. Hân dồn dập hỏi:

“Anh biết những điều tôi đã quên sao?”

Khoảng trống hơi nghiêng sang bên. Hân lặng đi rồi thì thầm:

“Nếu anh biết thì đừng nói thay mẹ tôi.”

Khoảng trống khẽ cúi xuống. Bừng tỉnh, Hân thở dồn dập. Căn phòng làm việc vẫn chìm trong bóng tối lờ mờ trước giờ mở cửa. Cô đưa bàn tay phải lên sát mũi, mùi tro giấy khét lẹt trong mơ như vẫn còn phảng phất trên từng ngón tay. Hân mở ngăn kéo, lấy cuốn sổ cũ ra. Cô tìm rất lâu rồi dừng lại ở trang gần cuối. Trang giấy cháy dở, nhưng giữa những dòng chữ đã nhòe, cô vẫn đọc được câu mình từng viết: “Con sợ một ngày nào đó mẹ sẽ không còn nhớ con.”

 

Chiều hôm sau, nhà tang lễ vắng khách. Hân ngồi hàng giờ chỉnh lại từng chiếc kẹp kim loại, lau từng khay sáp tạo hình. Bà Nga, người phụ việc, dọn dẹp ở góc phòng, miệng khe khẽ ngân nga một điệu hát ru không rõ lời, thói quen bà vẫn giữ từ hồi còn bồng cháu ngoại, giờ đứa nhỏ đã theo bố mẹ vào Nam ở, cả năm mới về một lần. Bà chốc chốc lại ngoái nhìn Hân:

“Giai đoạn này không có ca nào gắt đâu cháu. Sao cứ đứng xếp đi xếp lại đống dụng cụ thế?”

“Cháu tập thói quen mới thôi bác.”

Bà Nga nhìn Hân một lúc rồi thở dài:

“Mắt cháu dạo này thâm quầng. Đừng ôm đồm nhiều quá. Nghề này mà cứ mang chuyện người ta về nhà thì đêm nào cũng chẳng ngủ được đâu cháu.”

Sau buổi làm việc muộn, trời mưa lâm râm. Bà Nga ngồi ở góc ghế băng ngoài hiên, tỉ mẩn bóc từng bẹ ngô luộc còn nghi ngút khói. Bà bao giờ cũng luộc dư vài bắp, bảo là “phòng khi con cháu ghé bất chợt”, dù Hân biết căn nhà của bà giờ chỉ còn mỗi mình bà. Bà bẻ đôi bắp ngô, đưa cho Hân:

“Ăn đi cháu. Ngô ngọt lắm. Cứ ngửi mùi hóa chất với sáp cả ngày là đắng hết cả họng.”

Hân nhận lấy khúc ngô nóng hổi, mắt nhìn màn mưa lất phất:

“Bác Nga này, có bao giờ bác thấy người nằm xuống vẫn còn điều gì muốn nói không?”

Bà Nga ngừng tay:

“Nhiều chứ cháu. Làm nghề này lâu rồi, bác mới hiểu. Người ta cứ nghĩ chết là hết. Nhưng cái thân xác nằm xuống thì dễ, còn những điều dang dở trong lòng họ mới là thứ khó buông bỏ.”

Bà quay sang nhìn Hân:

“Mình chỉ đưa họ một đoạn đường thôi, cháu à.”

Mưa vẫn rơi trên mái hiên. Hân cúi xuống, lặng lẽ tách những hạt ngô còn bám trên lõi.

Đêm ấy, Hân lại mơ thấy bệnh viện. Hành lang dài, ánh đèn trắng, chiếc ghế nhựa cứng và cánh cửa phòng cấp cứu khép hờ. Cô đứng ở đầu hành lang, không bước vào. Phía sau cánh cửa có tiếng mẹ gọi rất nhỏ: “Hân này... con đừng...” rồi tiếng nói đứt đoạn.

Một hồi còi xe cấp cứu vang lên ngoài sân. Hân đưa hai tay lên bịt tai. Ở cuối hành lang, khoảng trống vẫn đứng im, xa đến mức cô không còn phân biệt được đó là một vùng tối hay chỉ là một khoảng ký ức chưa kịp khép lại. Tiếng còi kéo dài rồi nhỏ dần. Sau cánh cửa khép hờ, tiếng mẹ thở gấp hòa lẫn với những lời trao đổi đứt quãng và bước chân hối hả của các y tá, bác sĩ. Những âm thanh ấy đã nhòe đi, nhưng cô vẫn nhận ra. Hân đứng bất động, không gọi khoảng trống nữa. Mỗi lần nhớ lại, cô vẫn quen hình dung mẹ đang dịu dàng gọi tên mình. Nhưng vào những giờ phút cuối cùng, mẹ cô đã kiệt sức. Bà đau đớn, mệt mỏi, thậm chí có lúc cáu gắt. Và câu nói dành cho cô cuối cùng vẫn không thể trọn vẹn.

 

Những ngày sau đó, mỗi khi Hân nói với người chết, khoảng trống thường xuất hiện. Khi cô im lặng, nó biến mất. Có hôm cô vừa đặt cây cọ xuống thì thấy một chiếc khăn gạc được gấp lại thành hình vuông rất ngay ngắn. Có hôm chiếc ghế bên góc phòng bị kéo ra khỏi tường. Hân không còn hỏi ai đã làm, cô cứ để chiếc ghế nguyên vị trí ấy.

Một buổi tối, cô cất tiếng hỏi khoảng trống đang đứng gần cửa:

“Anh nhớ người chết hay chỉ nhớ những điều họ bỏ lại? Còn tôi thì sao?”

Sự im lặng bao trùm không gian, vệt bóng chỉ khẽ lay động. Hân hỏi:

“Vậy anh nhớ điều gì?”

Nó không nói. Hân nhìn chiếc bàn inox, hỏi:

“Có phải anh nhớ những lời người sống nói với người chết không?”

Khoảng trống tiến lại gần thêm một chút. Hân nhìn nó rồi bảo:

“Anh không cần phải nhớ tôi. Nhưng nếu anh đã ở đây, thì đừng giữ lại những gì tôi muốn quên.”

Khoảng trống lùi lại. Nói xong, Hân im lặng. Đêm ấy, Hân tỉnh dậy lúc gần sáng. Cô nghe thấy tiếng cây cọ rơi xuống nền gạch. Cô nhìn chiếc ghế ở góc phòng đang quay về phía cô. Trên mặt ghế hiện lên một vệt bụi, như thể vừa có ai đó đặt tay xuống.

Hân ngồi dậy, khẽ gọi:

“Anh à?”

Chỉ còn tiếng đồng hồ treo tường tích tắc trong không gian tĩnh mịch. Cô bước tới, đặt bàn tay lên mặt ghế. Vệt bụi lập tức tan đi.

 

Chiều hôm ấy, nhà tang lễ đón một ca phục dựng nặng. Người đàn ông trung niên gặp tai nạn giao thông, biến dạng nghiêm trọng phần thái dương và quai hàm. Hân phải dùng đến sáp tạo hình và cọ chuyên dụng để tái thiết lại khung xương mặt. Căn phòng lặng ngắt, chỉ có tiếng dao tỉa sáp.

Theo thói quen, Hân vừa thao tác vừa thì thào như đang trò chuyện với tử thi: “Chú chịu khó đợi cháu chút nhé!” Cô tập trung đến mức ngón tay tê dại, hoàn thành công việc khi phố đã lên đèn.

Đêm đó, giấc mơ mở ra ngay tại gian phòng làm việc. Trên mặt bàn không phải là một thi thể, mà là những dụng cụ của cô được xếp ngay ngắn, đúng theo thứ tự cô đã nói lúc chiều. Hân đứng lại. Khoảng trống vẫn đứng bên chiếc tủ. Cô hỏi:

“Sao anh biết được? Tôi đâu có ngủ.”

Đáp lại cô chỉ là một nhịp rung rất nhẹ của dải bóng mờ. Một lúc lâu sau, một âm thanh rất nhỏ vang lên:

“Hân.”

Tiếng gọi khẽ đến mức nghe quen thuộc, như thể không phải lần đầu tiên nó gọi tên cô như thế. Cô đứng bất động, hốt hoảng:

“Anh nói được sao?”

Nó nhả từng từ đứt quãng:

“Nghe... Nghe...”

Âm thanh trầm, nghe như tiếng vọng từ dưới mặt nước. Cô hỏi:

“Anh nghe những gì tôi nói sao?”

Khoảng trống hơi cúi xuống rồi đứng yên. Hân tiến lại gần hỏi:

“Anh tên gì?”

Một khoảng im lặng kéo dài. Rồi tiếng ấy vang lên:

“Khoảng trống.”

Hân khẽ nhắc lại:

“Khoảng trống?”

Khoảng trống khẽ lay. Hân không hỏi thêm, chỉ nhìn nó và dặn dò:

“Khi tôi thức, anh cứ đứng ở đó thôi. Đừng tự ý chạm vào đồ của tôi. Đừng nói thay mẹ tôi.”

Lần này, khoảng trống không cử động. Hân ngồi xuống ghế. Lúc sau, cái bóng ấy khẽ gập xuống.

 

Giấc mơ đêm ấy mở ra trong căn bếp cũ. Mẹ Hân ngồi bên cửa sổ, bà trẻ hơn trong ký ức của cô, mái tóc đen điểm bạc, hai tay đặt trên mặt bàn. Hân cất tiếng gọi:

“Mẹ ơi!”

Mẹ cô mỉm cười hỏi:

“Con về rồi à?”

Hân bật khóc. Cô muốn chạy đến ôm mẹ nhưng hai bàn chân cứ ríu vào nhau. Căn bếp quá sạch. Ánh sáng tỏa đều. Không còn tiếng đồng hồ, tiếng nước hay tiếng xe ngoài đường vọng vào. Mẹ cô vẫn tươi cười giục “Con ngồi đi.” Nhưng Hân không ngồi.

Cô nhìn sang cửa thấy khoảng trống ở đó. Lần này nó không mang hình người, chỉ bất động như một vùng tối nhạt nhòa. Hân quay sang hỏi:

“Mẹ à, ngày cuối cùng mẹ định nói gì với con?”

Mẹ cô im lặng. Hân chờ. Bà cất tiếng:

“Con đừng cố quá.”

Hân nhắm mắt. Cô đã nghe câu ấy ở đâu đó, hay chỉ muốn nghe nó? Nhưng rồi cô mở mắt:

“Không! Không phải như thế.”

Nụ cười trên gương mặt bà không thay đổi. Bà hỏi:

“Con muốn nghe điều gì?”

Căn phòng im lặng. Hân quay sang khoảng trống gặng hỏi:

“Anh đã làm gì với ký ức của tôi?”

Khoảng trống lặng đi. Hân nhìn mẹ, nghẹn ngào:

“Ngày cuối cùng mẹ đâu có nói trọn câu.”

Nụ cười trên khuôn mặt mẹ dần biến mất. Hân bước tới gần:

“Con không cần mẹ tha thứ. Con cũng chẳng cần nghe mẹ nói rằng mẹ chưa bao giờ giận con. Con chỉ cần mẹ là mẹ thôi.”

Một tiếng động rất nhỏ vang lên. Mẹ cô nhìn cô, lần đầu tiên khuôn mặt ấy không còn hoàn hảo, đôi mắt mệt mỏi, môi run nhẹ, giọng nói khàn đi cất tiếng gọi “Hân... đừng…” Lần này câu nói không trọn vẹn.

Hân bước tới nhưng mẹ cô đã lùi xa. Khoảng trống đứng ở cửa. Hân bảo:

“Đưa tôi về. Đừng giữ tôi ở đây.”

Khoảng trống lùi lại, căn bếp tan dần. Hân đưa tay về phía mẹ gọi lần nữa. Mẹ cô chỉ nhìn cô. Ánh mắt ấy mệt mỏi, không trách móc cũng không tỏ vẻ tha thứ. Căn phòng biến mất. Hân tỉnh dậy, ngồi trên giường đến sáng.

 

☆

 

Một phụ nữ trẻ đưa mẹ đến nhà tang lễ. Bà cụ vừa qua đời sau nhiều tháng chống chọi với bệnh tật. Người con gái mang theo một tấm ảnh. Trong ảnh, hai mẹ con đứng dưới gốc một cây bằng lăng. Cô gái bày tỏ: “Tôi muốn mẹ giống trong ảnh này.”

Hân nhìn tấm ảnh. Nhưng khi bắt tay vào việc, cô vẫn giữ những nếp nhăn, một vết sạm nhỏ bên má và đôi môi hơi lệch.

Khi người con gái bước vào, cô nhìn mẹ rất lâu rồi thốt lên:

“Mẹ trông giống mẹ quá.”

Tối hôm đó, sau khi mọi người đã về, Hân nhìn gương mặt bà cụ với vết sạm và đôi môi hơi lệch. Cô đặt cây cọ xuống, không sửa thêm nữa.

Khoảng trống xuất hiện ở góc phòng. Hân quay sang hỏi:

“Anh đã đưa tôi trở lại nơi ấy.”

Khoảng trống không nhúc nhích. Hân bước tới gần:

“Điều đáng sợ nhất không phải là quên, mà là ký ức âm thầm đổi thay đến mức người ấy trở nên xa lạ.”

Rồi cô hỏi:

“Anh sắp đi phải không?”

Một lúc lâu sau, khoảng trống khẽ lay động. Hân không biết đó có phải là câu trả lời.

 

Khoảng trống xuất hiện vào một đêm mưa. Hân đang ngồi bên một người đàn ông vừa qua đời, người nhà đã về hết. Lúc cô chỉnh lại sống mũi cho người chết thì nghe như có tiếng gọi phía sau:

“Hân.”

Cô quay lại, thấy khoảng trống với hình dáng mờ nhòe. Hân đặt cây cọ xuống lo lắng:

“Anh sao thế? Anh sắp đi rồi phải không?”

Khoảng trống run run. Lâu sau, nó mới phát ra âm thanh:

“Có thể.”

Hân bước đến hỏi:

“Vì tôi? Hay vì anh đã đưa tôi vào giấc mơ?”

Nó không đáp lại. Hân chất vấn:

“Vậy anh muốn gì?”

Khối không khí mơ hồ ấy như đông lại. Cô quay lại bàn, cầm cây cọ lên. Khoảng trống lại khẽ lay, hỏi:

“Em làm gì?”

“Vẽ khuôn mặt anh.”

Rồi Hân bước đến gần, đưa cây cọ vào khoảng không trước mặt nó. Không có da thịt để phấn bám vào, không có khuôn mặt để cô sửa, nhưng bàn tay cô vẫn chuyển động chậm rãi. Cô không cố tạo ra mắt, mũi hay miệng. Cô chỉ đưa cây cọ qua những vùng nhòe nhất, như người ta vuốt lại mái tóc cho một người đang ngủ. Hân thì thầm:

“Anh không cần có khuôn mặt đâu.”

Khoảng trống rung lên.

Hân cười:

“Đừng cảm ơn tôi. Thôi, cứ ở đây đi.”

Khoảng trống bất động giây lát rồi nhạt dần như hơi nước trên mặt kính khi trời hửng sáng. Hân không dám cử động, sợ chỉ một hơi thở cũng đủ xua tan lớp sương mỏng còn sót lại. Ánh sáng ngoài cửa sổ mỗi lúc một rõ, len dần qua ô kính, chạm tới đúng góc tủ nơi khoảng trống vừa đứng. Hân đưa tay lên, khum lại như đang đỡ lấy một thứ không còn tồn tại, rồi từ từ hạ xuống. Cô thấy căn phòng, lần đầu tiên sau nhiều tháng, im lặng theo một cách khác hẳn. Đó là sự im lặng mơ hồ đã thật sự khép lại.

 

Những tuần sau đó, khoảng trống không còn xuất hiện trong giấc mơ của Hân. Không còn những dịch chuyển bí ẩn của dụng cụ, đồ đạc trong phòng. Mỗi sáng thức dậy, Hân vẫn có cảm giác trong phòng vừa có ai đó rời đi mà chưa kịp khép cửa.

Một đêm mưa, nhà tang lễ tiếp nhận ca phục dựng cho một cụ bà qua đời vì tuổi già. Hân tỉ mỉ dặm lại từng vệt phấn, kẻ lại nét mày. Khi công việc gần hoàn tất, Hân dừng tay. Trên thái dương cụ bà có một lọn tóc mỏng bị lệch ra khỏi nếp búi. Bàn tay Hân giơ lên, định miết cho lọn tóc nằm gọn vào vị trí hoàn hảo, nhưng rồi cô dừng lại. Bà Nga đứng bên cạnh nhắc:

“Cháu để sót lọn tóc kìa Hân.”

“Đừng bác.”

“Nhìn thế kia coi sao được.”

“Cứ để vậy đi bác.”

“Mọi khi cháu vẫn bảo nghề này phải cẩn thận từng chút một cơ mà?”

“Trông thế này giống người hơn.”

Bà Nga gật đầu rồi im lặng.

Buổi tối, sau khi mọi người đã về, Hân ở lại dọn phòng. Cô rửa cây cọ, lau mặt bàn, xếp những lọ phấn vào đúng vị trí. Khi đi ngang qua góc tủ, cô dừng lại một thoáng. Hân bước ra ngoài rồi khóa cửa.

Sáng hôm sau mưa tạnh, nắng sớm tràn qua ô cửa kính nhỏ. Hân bước vào phòng làm việc, đặt túi xuống và mở cửa sổ. Chiếc tủ đứng ở góc phòng, cái bóng của nó nằm trên nền gạch. Cô quay về bàn làm việc, cầm cây cọ lên. Một gương mặt mới đang chờ đợi cô. Hân cúi xuống bắt đầu làm việc. Ngoài phố, tiếng xe cộ đã rộn rã, ánh sáng chậm rãi tràn vào căn phòng, lướt qua lọ phấn, qua tấm gương nhỏ và dừng lại trên nền gạch. Ở góc phòng, cái bóng của chiếc tủ vẫn ở đó. Đôi khi, giữa những đường cọ, Hân vẫn ngoái nhìn về phía ấy rồi lại tiếp tục công việc. Bàn tay cô nhẹ nhàng hơn trước.