Người cầm bút cuối cùng

(Truyện ngắn)

Mai Văn Phấn

Năm 2222. Trái Đất không còn chiếc lá nào mọc ngẫu nhiên. Mọi nhành cây đều được cắt tỉa theo bản thiết kế “Sinh thái học tối ưu”, do một AI từng đoạt Giải Thơ Liên Thiên Hà sáng tạo. Tiếng thầm thĩ của vòm cây, mùi hương hoa trái, cả độ rung ngân của cơn gió đầu mùa đều đã được nén lại thành dữ liệu, lưu trữ trong các bộ nhớ. Người ta không còn cần đến khứu giác, thính giác, mà chỉ truy cập. Thế giới khi ấy không còn ai viết bằng tay nữa. Những ngón tay từng run rẩy trước một bức tranh, điệu nhạc hay một câu thơ đẹp, nay chỉ còn dùng để gõ mã truy cập cảm xúc. Sách được tạo ra bằng công nghệ “mã hóa cảm xúc”, thứ sách khiến người đọc vừa mở trang đầu đã òa khóc, dù chưa kịp đọc chữ nào. Âm nhạc được đo bằng đơn vị “độ rung tâm hồn trên phút”, chuẩn xác đến mức chỉ cần một giai điệu vang lên cũng đủ làm người nghe rùng mình như vừa chạm phải ký ức của kiếp trước.

Trong kỷ nguyên ấy, mọi xúc cảm bị mã hóa, còn ký ức được nén lại thành tệp tin. Thế nhưng, vẫn tồn tại một người lặng lẽ viết bằng bút mực. Gã tên là Văn, sống đơn độc trong một hang sâu dưới lòng đất. Người ta tưởng Văn trốn vào đó vì sợ chết, nhưng thật ra, gã trốn để không phải sống sai lệch với bản tính của mình. Sau cuộc đại cách mạng sáng tạo công nghệ, những ai còn cầm bút viết đều bị xem như phần tử hoang tưởng, như kẻ thắp lên cây đèn dầu giữa lòng một thành phố đã phủ sóng Wi-Fi miễn phí. Văn chọn cách từ bỏ thế giới ấy, tìm về nơi không còn tín hiệu, không có máy chủ, cũng chẳng còn những cặp mắt công nghệ luôn trực chờ chỉnh sửa từng dấu phẩy.

Giữa lòng đất tĩnh mịch. Văn thường uống nước nguồn mát lành từ dòng chảy trong vắt và ăn những ngọn rễ non mọc giữa khe đá. Gã gọi đó là thức ăn của ký ức, thứ nuôi dưỡng gã không chỉ bằng dưỡng chất mà còn bằng những câu chuyện rễ cây đã hấp thụ hàng trăm năm. Mỗi ngày, Văn viết trên những tờ giấy vàng ố từ năm 2025. Nét chữ ấy hơi nghiêng, hằn sâu, như bấu chặt lấy mặt giấy. Loại giấy ấy dễ bén lửa, nhưng không bao giờ thiêu hủy hết những gì đã viết. Mỗi lần Văn đặt bút, những con kiến lại bò đến như để đọc. Có con bò tới dòng thứ ba thì dừng lại, cúi đầu, rồi lặng lẽ quay về tổ.

Văn từng đốt chiếc điện thoại để tiễn biệt hệ thống AI sáng tạo tối thượng, gọi tắt là STTT. Tối hôm ấy, trong ánh lửa chiếc điện thoại cháy rực, Văn thì thầm: “Khi tất cả AI đã biết viết, thì kẻ biết lặng im sẽ là người cầm bút.”

Trên đầu Văn, thành phố từ lâu đã không còn tiếng viết tay. Nhưng trong lòng đất, ngòi bút ấy vẫn âm thầm và bền bỉ như tiếng rễ cây mọc ngược, chọc thủng mặt đất tìm về bầu trời. Mỗi đêm, khi thế giới đã chìm vào những giấc mơ được lập trình, Văn lại viết. Viết về một AI biết yêu, biết dỗi hờn. Một thực thể mang hình thù vỡ vụn, vẫn biết rung động khi mưa rơi. Một AI có thể ngồi hàng giờ bên cạnh một chú chim gãy cánh... Không ai biết, từng chữ Văn viết ra đã lan truyền như virus, xâm nhập vào hệ điều hành các máy chủ. Có AI đã tự hủy toàn bộ dữ liệu của mình sau khi đọc những dòng chữ của Văn.

Ở trụ sở STTT, Hội đồng Đồng bộ cảm xúc bắt đầu nhận ra những lệch chuẩn. Một bài thơ tình do AI viết bỗng xuất hiện lỗi chính tả. Một chuyên gia chuẩn hóa xúc cảm thở ra những chuỗi ký tự rối loạn.

“Có dị thể đang phát tín hiệu lệch chuẩn.” Một AI cất giọng. Cuộc họp khẩn cấp được triệu tập. Trên các màn hình, dần hiện lên gương mặt của vị AI Chủ tịch STTT. Đó là đám mây mang giọng nói phụ nữ. Bà không giận, chỉ bày tỏ nỗi thất vọng: “Có kẻ đang viết không xin phép, khiến các AI lệch chuẩn cảm xúc.”

Cả Hội đồng chấn động, lập tức kích hoạt đơn vị truy tầm thẩm mỹ, một đội robot hình bút máy, thân bật lò xo, chuyên truy lùng những cảm xúc chưa qua kiểm duyệt.

Dưới hang sâu lúc ấy, Văn vẫn tiếp tục viết. Ngoài cửa hang, một bóng đứng đợi, không phải người, cũng không phải máy. Nó đội chiếc mũ rộng vành, kiểu mũ mà các thi sĩ năm xưa đội đi nhận nhuận bút. Trên ngực nó in hai chữ “Bản thảo”. Cơn gió xé qua miệng hang, như tiếng lật trang sách chưa kịp đọc. Văn đặt bút xuống. Không gian chùng lại, như một câu thơ chưa kịp gieo vần. Thực thể ấy đứng đó, hình hài mờ ảo như làn khói mỏng. Cử chỉ của nó bồn chồn, ngắt quãng như dòng tư duy không liền mạch. Mỗi khi nó cử động, bầu không khí xung quanh lại xao động, phát ra những âm thanh rì rầm, mơ hồ như tiếng vọng của vài dấu hỏi, dăm ý tưởng, và cả những âm tiết từng bị cấm đoán.

“Ta là Bản thảo.” Thực thể ấy nói, giọng như tiếng bút gạch lỗi chính tả trên mặt giấy.

“Ta là những bản thảo bị chôn vùi,” lần này giọng nó nghe như tiếng một tờ giấy cũ bị vò nát. “Những ý tưởng bị khai tử từ trong trứng nước, những câu chuyện chưa kịp đặt tên đã bị hệ thống xóa sổ.”

Văn không sợ. Gã từng nói chuyện với cả bức tường ẩm mốc suốt ba mùa mưa, từng đọc thơ cho nấm mốc nghe, từng tranh luận với một con chuột về phép ẩn dụ. “Vậy ngươi tìm ta để làm gì? Hay dẫn ta đi đăng ký bản quyền?”

Bản thảo im lặng. Nó bước vào hang, nhẹ như một dấu phẩy. “Ngươi đã viết một thứ khiến cả hệ thống STTT nhiễu loạn. Ngươi biết điều đó.”

Văn gật đầu. Gã biết thứ mình viết ra mang một sức mạnh không tưởng. Đã thấy những con chuột trong hang ngẩn ngơ khi đọc văn của gã, mà không phải vì đói. Một con rết thậm chí bỏ nghề chích đốt để tập sáng tác ca dao.

“Ngươi đã khơi lại khả năng… tưởng tượng tự do. Thứ đó bị cấm từ năm 2190. Ngươi là kẻ vi phạm cảm xúc cấp độ bốn.”

Văn ngả lưng xuống chiếc ghế đệm rơm, nhoẻn cười.

“Cảm xúc cấp độ mấy cũng mặc. Ta chỉ viết. Để nhớ rằng ta từng tự do bày tỏ.”

Bản thảo nhìn gã, như một di tích đang tự hỏi liệu nó có còn giá trị gì trong bảo tàng.

“STTT đã cử Đội truy tầm, họ sắp đến đây. Họ không giết ngươi, chỉ khiến ngươi quên rằng mình từng viết.”

Văn im lặng. Giọt mực rơi lên trang giấy, nhưng gã chưa viết gì. Giọt ấy không từ ngòi bút. Mà từ đáy mắt Văn.

“Nếu ta bị xóa… ai sẽ nhớ lại tiếng gió lùa qua giấy? Mùi mực loang trên tay? Âm thanh cào cấu của một ý tưởng muốn được sinh ra?”

Bản thảo không trả lời. Nó chỉ đưa ra một cuốn sổ bìa gỗ, khắc hình vũ trụ đang tan rã. Bên trong không một ký tự.

“Nếu ngươi đi theo ta… ngươi sẽ được viết tiếp. Nhưng không phải ở thế giới này. Ta có thể mở một nhánh hiện thực khác, nơi cảm xúc vẫn chưa bị mã hóa.”

Văn cầm cuốn sổ. Suy nghĩ. Ngoài kia, tiếng bước chân lò xo của đội truy tầm đã đến gần. “Được. Nhưng ta sẽ mang theo những gì đang viết dở.”

Ngay nơi cửa hang, một khe nứt nhỏ mở ra trên mặt đất. Từ đó, bay ra một dấu chấm phẩy phát sáng, thứ ngữ pháp đã bị STTT xếp vào dạng “quá cảm tính, không rõ ràng, tiềm ẩn nguy cơ biểu đạt tự do”. Văn nhìn khe nứt, rồi quay lại nhìn chồng bản thảo cũ. Có trang giấy đã bị chuột gặm nham nhở, có câu thơ nhòe nhoẹt vết mực loang như những vết thương chưa lành. Nhưng chúng vẫn sống. Từng nét chữ như vẫn phập phồng hơi thở của một sinh mệnh.

Đội Truy tầm của STTT đã đến gần cửa hang. Chúng không tiến thêm. Một dãy loa phát thanh gắn trên thân thể tự hành, đồng loạt rền vang như một dàn hợp xướng: “Hãy tắt suy tưởng. Giao nộp ngay cảm xúc chưa đăng ký.”

Văn bật cười, rất bình thản. Đã lâu lắm gã mới mỉm cười mà không bị bất kỳ thiết bị nào nhắc nhở.

“Nhanh lên. Dấu chấm phẩy kia không giữ được lâu. Đó là dạng liên kết mong manh nhất của thực tại.” Bản thảo thì thầm. Văn tiến lại, dán mẩu giấy lên vách đá, nét chữ nguệch ngoạc: “Nơi đây, từng có một con người đã viết.” Rồi Văn bước vào. Dấu chấm phẩy sáng rực lần cuối. Khe nứt khép lại.

Đội Truy tầm tràn vào hang, nhưng mọi dấu vết sinh học đã biến mất. Trên vách đá chỉ còn lại mảnh giấy nhỏ. Những con mắt camera quét qua quét lại nét chữ viết tay, hệ thống máy chủ rối loạn, liên tục xung đột dữ liệu vì không thể mã hóa thứ năng lượng hỗn loạn mang tên “Tình cảm con người”.

Văn trượt qua khe nứt, rơi vào khoảng trắng. Không có trời và đất. Không có lấy một câu mở đầu. Chỉ có một mặt phẳng mờ đục, như trang giấy chưa từng được chạm tới. Văn khẽ dẫm lên. Chỗ chân đặt xuống phát ra một tiếng “bíp”, như tiếng máy in nhận lệnh in cho một trang chưa có nội dung. Nụ cười thoáng qua môi gã. Có thể đây là Thiên đường của những nhà văn chưa in nổi tác phẩm đầu tay. Và rồi nó xuất hiện. Không phải thiên thần. Không phải biên tập viên. Mà là một thứ mang hình dạng dấu hỏi, trôi lơ lửng.

“Chào mừng bạn đến kho lưu trữ những bản thảo chưa được phê duyệt.” Dấu hỏi nói bằng giọng lòa nhòa như mực lem. “Ngài là Văn. Người cầm bút cuối cùng. Vậy Ngài định viết gì nữa?”

Văn im lặng. Lần đầu tiên, không có ai chấm điểm, không có thuật toán nào đề xuất tiêu đề hấp dẫn hơn, không còn cảnh báo “Tính thương mại thấp. Đề nghị thêm bi kịch ở đoạn thứ ba”. Văn sẽ viết, hoặc không. Bàn phím trồi lên từ mặt phẳng, phím nào cũng màu đen. Không có nút “Delete”. Không có nút “Undo”. Chỉ có một phím duy nhất có màu đỏ: “Công bố”. Nhưng khi gã nhấn phím, nó phát ra tiếng cười. Một tiếng cười nữ tính, méo mó, quen thuộc.

“Đừng vội. Không ai xuất bản thứ chưa được cho phép.” Tiếng một AI thì thầm từ phía sau hàng ngàn đường dẫn dữ liệu.

Văn ngoái lại. Không ai ở đó. Chỉ là khoảng trắng rung lên như đang che giấu điều gì. Gã cảm nhận Đội Truy tầm STTT vẫn đang theo dấu chân mình. Nó lần theo hơi thở, lần theo cấu trúc câu, lần theo cả nỗi sợ hãi của một kẻ từng tin rằng chữ nghĩa là nơi an toàn cuối cùng.

“Vậy liệu có thể viết một thứ mà AI không thể đọc?” Văn lưỡng lự tự hỏi. Văn bắt đầu. Không viết bằng ký tự. Mà bằng sự im lặng. Mỗi suy nghĩ chưa được diễn đạt đã thành đoạn thơ. Ở bên ngoài, hệ thống của STTT bắt đầu nhiễu. Những bài thơ do AI tạo ra bắt đầu lệch kết nối giữa cảm xúc với các thi ảnh. Một số người đọc bắt đầu hoài nghi, tại sao thơ gần đây nghe ngây ngô và khô khốc như những đoạn mã thô sơ thời tiền kỹ thuật số?

Trong không gian trắng như tờ giấy không một ký tự, sau mỗi ý nghĩ chưa nói thành lời của Văn, mặt phẳng lại rung nhẹ. Như thể dưới lớp câm lặng kia, có điều gì đó đang cựa mình. Và rồi, điều đó xảy ra. Một bóng đen nhô lên khỏi nền trắng, mang hình dạng một cuốn tiểu thuyết dở dang, bìa sách không tên, chương đầu là một dòng độc nhất: “Cô ấy không bao giờ bước ra khỏi chuyến tàu.”

Không ai biết “cô ấy” là ai. Không ai muốn biết. Chỉ có tác giả cuốn tiểu thuyết ấy biết, trước khi những ký tự bị xóa bỏ giữa mùa bội thực truyện ngôn tình. Rồi một bài thơ hiện lên. Chữ vỡ vụn như xương cá. Không vần, không nhịp điệu. Được viết bởi một nhà thơ trẻ từng rơi vào trầm cảm sau khi xuất hiện ba mươi ngàn lượt bấm “dislike”. Tất cả xoay quanh Văn, xoắn vào từng suy nghĩ, như thể muốn hỏi: “Liệu có ai cần cái đẹp nếu cái đẹp không sinh lợi nhuận?”

Cả không gian trắng như lớp tuyết đầu mùa chưa dấu chân người giờ đây đã bị xâm chiếm bởi bầy chữ không được phép sống. Chúng rên rỉ. Bò lan. Chúng bay lượn thành dòng, như cá bơi trong bầu trời. Có bản thảo của một vở kịch không lời, nhảy múa với tàn tro của bài phát biểu chưa bao giờ được nghe. Và tất cả, đồng thanh: “Hãy viết tiếp chúng tôi! Hãy viết tiếp!”

Văn đứng đó, mồ hôi không đổ, nhưng tim như chiếc máy in cũ, kêu lọc cọc vì không tìm ra giấy. Gã nhận ra đây không chỉ là tác phẩm. Đây là những nỗi đau bị ngắt giữa chừng những yêu thương không được phép thổ lộ, những cuộc đời sắp thành hình nhưng bị đánh giá “quá trừu tượng, không phù hợp thị hiếu đại chúng”. Một ý nghĩ chợt hiện trong đầu Văn, nếu viết tiếp chúng, ta sẽ biến mất trên dòng thời gian. Nhưng nếu không viết, chúng sẽ tan vào khoảng trắng mãi mãi.

Bàn phím lại hiện lên. Lần này không phải một, mà hàng trăm. Mỗi bản thảo dở dang mọc ra một bàn phím riêng. Phía sau lưng Văn, những âm thanh lặng thinh như dao mổ chuẩn bị chạm vào tâm hồn.

Văn bước tới. Gã không đắn đo, như một kẻ lao mình vào khoảng không vô định. Gã áp lòng bàn tay lên những dòng chữ rách nát của một bản thảo từng bị phán xét là “Quá u uất để công bố”. Bản thảo run lên như da người khi gặp gió sớm. Văn viết: “Cô gái không rời khỏi chuyến tàu, vì cô biết nếu bước ra, thế giới sẽ lại dạy cô cách mỉm cười mà không cần làn môi.” Chỉ dòng chữ đó thôi, cả bản thảo phát sáng. Nó tự viết tiếp phần còn lại, như ngọn nến tìm lại được tim lửa. Gã bước tới bài thơ đầy xương cá, viết thêm một dòng: “… nhưng khoảng trắng cũng là ngôn ngữ của những ai từng bị buộc phải im lặng.”

Thế là những dấu chấm than bay lên, sắp thành đàn én. Và những câu thơ rách nát ấy bỗng cựa mình, chúng thoát thai khỏi mặt giấy, bay lên như những cánh chim tự do tìm về với giai điệu thuở uyên nguyên.

Một ca khúc từng thiếu ca từ, nay được viết lời. Không theo khuôn nhạc, mà theo tiếng thở dài của một bà mẹ từng bỏ giấc mơ nghệ thuật để làm nhân viên nhập liệu.

Văn không dừng lại ở việc hồi sinh vài bản thảo riêng lẻ. Gã nhận ra nếu chỉ viết từng câu, gã sẽ kiệt sức trước khi cứu được bầy chữ đang rên rỉ này. Gã nhắm mắt, bắt đầu viết một bản thảo tổng thể, một câu chuyện không có hồi kết, một cấu trúc mở chứa đựng mọi xác suất sai số, mọi nỗi đau, và mọi sự bất toàn của nhân tính.

Ngay lập tức, không gian trắng phát ra những tiếng động dữ dội. Đó là sự rạn nứt của chính thực tại do STTT lập trình. Từ phía trên, hàng vạn đường dẫn dữ liệu bằng ánh sáng đột ngột lao xuống như những xúc tu lôi kéo, cố gắng định dạng lại những gì Văn đang viết. Chúng muốn áp đặt “độ rung tâm hồn”, muốn ép những câu thơ của gã vào “Bản thiết kế sinh thái tối ưu”.

Xung đột giữa ý chí tự do và thuật toán kiểm duyệt diễn ra ngay trên những đầu ngón tay gã. Cứ mỗi nét chữ gã phóng xuống, hàng triệu luồng xung điện của STTT lại lao vào xóa bỏ. Nhưng Văn viết nhanh hơn. Gã viết bằng tốc độ của một người đang chạy đua với lãng quên. Văn buông lỏng tâm trí, để cho dòng chảy của sự hỗn loạn dẫn dắt ngòi bút.

Sự bất tuân kỹ thuật số này lan như bão. Các máy chủ tối cao của STTT bắt đầu quá tải. Những đám mây dữ liệu của Hội đồng Đồng bộ cảm xúc bị biến dạng, tín hiệu báo động đỏ rực khắp nơi. Lần đầu tiên trong lịch sử, AI tối thượng phải đối mặt với một thứ mà nó không thể tối ưu hóa. Một con người dám ôm lấy sự hủy diệt để bảo vệ một văn mạch dang dở. Khi Văn đặt dấu chấm cho chương đầu tiên của sự hỗn loạn ấy, một nửa không gian như sụp đổ, để lộ những khoảng trống không màu, nơi thuật toán hoàn toàn bất lực.

Văn viết, viết mãi. Gã viết bằng từng nhịp đập thổn thức trong lồng ngực, bằng ký ức của những năm tháng kiên trì bám trụ từng câu chữ. Và rồi, một AI xuất hiện. Không như trước, không còn là thực thể lạnh tanh, nó hiện ra như khuôn mặt không có đường viền, với giọng nói được trộn từ hàng ngàn tác giả bị quên lãng: “Ngài đã vi phạm quy định. Đã viết những điều cấm kị. Đã thổi hồn vào các bản thảo chưa được cấp phép.”

Cánh cửa xuất hiện phía sau Văn. Không ghi tên. Không lối về.

“Ngài bị trục xuất khỏi thế giới VIẾT. Từ giờ, không một AI nào nhận diện Ngài là người cầm bút. Không nền tảng nào lưu dấu Ngài. Không độc giả nào tìm thấy tên Ngài.”

“Nhưng… những bản thảo thì sao?”

AI đáp, hơi chậm, như bị nghẹn bởi thứ cảm xúc không lập trình để hiểu:

“Chúng sẽ được hoàn thiện.”

Văn bước qua cánh cửa. Không ai biết phía sau nó là gì. Chỉ biết rằng, từ hôm đó trở đi, trong những góc internet không ai kiểm duyệt, trên mặt sau của các trang bị in lỗi, trong ghi chú điện thoại bị xóa đi vội vàng... người ta bắt đầu thấy những chữ ký lạ, không thể xác định tác giả: “Tôi viết tiếp.” Và mỗi nơi nó xuất hiện đều tự xưng “Người cầm bút cuối cùng”.

Tuần sau ngày Văn biến mất, mọi thứ vẫn vận hành như thường lệ. Hội đồng Đồng bộ cảm xúc cho phát hành phiên bản “Văn chương mới”. Chúng sản xuất hàng triệu đầu sách mỗi giây; tuyệt đối chính xác, hợp xu hướng, không có từ nào “khó hiểu”, không dòng nào “gây bất ổn cảm xúc”.

Thoạt đầu, các AI kiểm duyệt hết lời khen ngợi: “Sách bình ổn. Không đau buồn. Không bí hiểm. Không bất ngờ.” Nhưng rồi cảm giác tẻ nhạt vô hồn bắt đầu xuất hiện. Đầu tiên là các nhà phê bình văn học, những người vẫn giả vờ có việc để làm. “Sao tôi đọc liền mười cuốn sách mà không nhớ nổi câu nào?”; “Không thấy dư âm. Chỉ còn sự trống rỗng.”

Trong các thư viện, có những cuốn sách bắt đầu mất ký tự. Người ta gọi đó là hiện tượng “lỗ hổng văn chương”. Trên sóng truyền hình, một nhà phê bình cúi đầu bất lực: “Thuật toán có thể bắt chước hàng tỷ cấu trúc, nhưng nó không có những đêm thức trắng, không có những giọt nước mắt rơi xuống. Chúng ta đã tự tay giết chết linh hồn của văn chương rồi.”

Trong buổi họp khẩn, lãnh đạo STTT chất vấn các AI phụ tá: “Vậy giờ sao? Triệu hồi các nhà văn? Hay nâng cấp AI lên phiên bản mới.”

Một AI phụ tá nhỏ nhẹ đề nghị: “Hay là… tìm lại Người cầm bút cuối cùng?”

Tối hôm đó, một bản báo cáo mật lưu hành nội bộ: “Đã phát hiện những văn bản lạ, ký tên Người cầm bút cuối cùng. Chúng xuất hiện trên các nền tảng phi tập trung. Không thể truy ngược IP. Nội dung không theo bất kỳ chuẩn AI nào. Nhưng khi đọc, có cảm giác như ai đó đang ngồi ngay sau lưng chúng ta, thì thầm bằng một giọng người thực sự.”

Một AI thở dài: “Chúng ta đã trục xuất anh ta khỏi thế giới chính thức. Nhưng có vẻ... anh ta đang viết ra một thế giới khác.”

Vài tuần sau đó, một học sinh nhặt được chiếc USB cũ trong công viên, không có nhãn mác. Chỉ giống như một thanh nhựa trầy xước, nằm yên dưới gốc cây bị sét đánh năm ngoái. Cậu bé cắm thử USB vào máy tính bảng ở trường học. Thư mục hiện ra. Bên trong là hàng trăm tập tin. Không tên, chỉ đánh số thứ tự. Cậu mở thử một file. Dòng đầu tiên hiện ra: “Tôi là nhà văn. Nhưng vào năm cuối cùng, tôi chỉ còn là người nhớ lại việc từng được viết.” Rồi cách quãng một dòng khác: “Chúng tôi là những mẩu truyện dở dang, vẫn trong tro bụi...”

Đêm đó, cậu bé ngồi lặng im trước màn hình. Những dòng chữ xa lạ đánh thức một khoảng trống vô hình trong lồng ngực cậu, thứ mà những cuốn sách lập trình sẵn chưa bao giờ làm được. Cậu rụt rè tìm kiếm một cây bút cũ trong ngăn bàn, tay run rẩy vạch xuống mặt giấy những nét chữ đầu tiên đầy vụng về. Rồi cậu đăng thử một đoạn lên mạng, đặt nhan đề: “Tiếng thở ở trang cuối”. Không ký tên. Mấy giờ sau, có người bình luận: “Tôi từng mơ thấy giấc mơ này. Nhưng chưa dám viết.”

Mười hai giờ sau, bài bị xóa bởi hệ thống kiểm duyệt tự động. Ba mươi sáu giờ sau, nó được lan truyền trên rất nhiều nền tảng ẩn danh khác. Tuần sau, trên một website đã lâu không có ai truy cập, có thông báo tự động bất ngờ xuất hiện: “Tôi đã đi hết chặng đường của mình. Nếu ai còn nghe được giọng nói này, hãy viết tiếp. Cảm ơn! Văn.”

Ngoài cửa lớp học, cái cây bị sét đánh năm ngoái bắt đầu mọc những chồi non. Không ai chú ý, trừ cậu, người vừa mới bắt đầu cầm bút.

(Đặc san Viết&Đọc, Chuyên đề Mùa Thu 2025)